Eisteddfod Genedlaetho l Cymru
Beth Yw'r Eisteddfod
Hanes
Mae'r Eisteddfod Genedlaethol yn mynd yn ôl i 1176. Dywedir i'r Eisteddfod gyntaf gael ei chynnal dan nawdd Arglwydd Rhys yng Nghastell Aberteifi y flwyddyn honno. Yno, cynhaliwyd ymryson, a gwahoddwyd beirdd a cherddorion o bob cwr o'r wlad i gystadlu yn erbyn ei gilydd. Rhoddwyd cadair wrth fwrdd yr Arglwydd i'r cerddor a'r bardd buddugol, traddodiad sydd yn parhau hyd heddiw yn yr Eisteddfod Genedlaethol.
Drwy'r canrifoedd wedi 1176 bu nifer o eisteddfodau o dan nawdd tywysogion ac uchelwyr ledled Cymru. Yn 1819, bu Eisteddfod bwysig yn yr Ivy Bush Inn, yng Nghaerfyrddin. Yno bu cysylltiad ffurfiol rhwng yr Orsedd a'r Eisteddfod am y tro cyntaf. Erbyn hyn roedd yr Eisteddfod wedi datblygu i fod yn wyl werin gynhwysfawr.
Ym 1880, ffurfiwyd Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol, a chafodd y cyfrifoldeb am sicrhau cynnal gwyl flynyddol yn y de a'r gogledd bob yn ail bob blwyddyn, ac ar wahan i 1914 a 1940, llwyddwyd i wneud hynny.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru
http://www.eisteddfod.org.uk/|